content header
10 april 2026

Middelengebruik in de zorg: waarom beleid ook belangrijk is

In ons vorige artikel deelden we tien tips om verslaving bespreekbaar te maken met een collega. Want juist collega’s spelen vaak een belangrijke rol bij het signaleren van zorgen. Maar een veilige werkomgeving vraagt om meer dan alleen het gesprek. Ook duidelijke afspraken en aandacht voor preventie zijn belangrijk.

Het gaat niet alleen om verslaving
Bij middelengebruik denken we al snel aan verslaving. Toch ligt de grootste uitdaging vaak ergens anders. Veel zorgverleners functioneren goed, maar gebruiken regelmatig (te) veel alcohol, medicatie of andere middelen. Bijvoorbeeld in het weekend of rondom onregelmatige diensten. Dat lijkt onschuldig, maar kan wél invloed hebben op alertheid, herstel en patiëntveiligheid. Juist deze groep blijft vaak onder de radar.

Wat bedoelen we met 'goed beleid'?
Goed beleid gaat niet alleen over regels of ingrijpen als het misgaat. Het draait juist om een combinatie van:

  • Duidelijke afspraken: wat kan wel en niet rondom werk
  • Preventie en kennis: inzicht in effecten van middelengebruik
  • Vroege signalering: herkennen wanneer het minder goed gaat
  • Toegang tot hulp: weten waar je terechtkunt, zonder drempels

Juist die combinatie zorgt ervoor dat problemen eerder worden herkend én besproken.

Waarom is dit belangrijk?
In een werkomgeving waar dit goed geregeld is wordt het makkelijker om zorgen te delen, voelen zorgverleners zich veiliger om hulp te zoeken en kunnen risico’s voor patiëntveiligheid worden verkleind. Beleid is daarmee geen ‘papieren document’, maar een manier om het gesprek en de ondersteuning structureel te maken.

Wat betekent dit voor jou als aios?
Als aios werk je in een omgeving met verantwoordelijkheid en vaak ook hoge werkdruk. Dan is het belangrijk dat je weet dat je er niet alleen voor staat. Twijfel je over je eigen middelengebruik, of maak je je zorgen over een collega? Dan kun je altijd vertrouwelijk advies inwinnen. Je hoeft niet te wachten tot er sprake is van een probleem.

Meer weten of advies nodig?
Klik hier om het artikel van ABS-zorgprofessionals te lezen over onmisbaar beleid voor een gezonde en veilige werkplek. Wil je meer lezen over hoe organisaties omgaan met middelengebruik? Of wil je sparren over jouw situatie? ABS-zorgprofessionals ondersteunt zorgverleners en organisaties bij vragen over middelengebruik en verslaving.

Telefoonnummer: 0900 – 0168 (maandag t/m vrijdag van 09.00 tot 17.00 uur)
website: ABS-zorgprofessionals

Alle gesprekken zijn strikt vertrouwelijk. Anoniem contact opnemen is mogelijk. Je hoeft het niet alleen te doen.

Op de hoogte blijven van SBOH?

Meld je aan voor SBOH-nieuws!